4 Ocak 2017 Çarşamba

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitapGeçtiğimiz günlerde Bath Spa Üniversitesi tarafından, geçmişten geleceğe, edebiyatta çeşitliliği ve eşitliği kutlamak amacıyla bir çalışma yaptı ve toplumdaki özgür düşünceyi ve olumlu değişimi teşvik eden on kitaplık bir liste yayınladı.  

Tüm dünya ülkelerinin edebiyatını kapsayan liste, Sylvia Plath'ın The Bell Jar ve Virginia Woolf'un Orlando gibi klasiklerinden tutunda, son dönem genç yetişkin romanlarından Two Boys Kissing2 kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Liste Bath Spa Üniversitesi'nin öğrencileri, akademisyenleri, yazarları ve kütüphanecilerinin ortak çalışması ile hazırlandı.

Listeye alınacak kitaplar için ırk, cinsiyet, engellilik, zihinsel sağlık ve cinsellik olmak üzere beş farklı kategori belirlendi. Ardından katılımcılar, belirlenen adaylar arasından kendi yaşamları üzerinde en çok etkisi olduğunu düşündükleri kitaba oy verdi.

Eğer dünyanın şu andan daha fazla ihtiyaç duyduğu bir şey varsa; hoşgörüdür. 


Bazılarının Türkçe'ye çevrildiği kitapların listesi aşağıdaki gibi. Türkçe baskılarına ulaşabildiklerimin tanıtım bültenlerini de vermeye çalıştım.  Bu arada yazarlar hakkında üstün körü yaptığım incelemede en az üç tanesinin intihar ederek yaşamına son verdiğini görüyorum. Listenin hazırlanış amacına bakarak biraz tezat bir durum oluşmuş gibi duruyor.

1. Two Boys Kissing, David Levithan


Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

2. Nevada, Imogen Binnie

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

3. The Reason I Jump, Naoki Higashida

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

4. The Story of My Life (Hayat Hikayem), Helen Keller  

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

1880’de Alabama’nın küçük bir kasabasında sağlıklı bir bebek olarak doğan ve on dokuz aylıkken geçirdiği ateşli bir hastalık sonucu görme, işitme ve konuşma yetilerini yitiren Hellen Keller’ın engellerine rağmen başardıkları, onu efsanevi bir kişilik hâline getirmiştir. İnanılmaz azmiyle beş dil öğrenen, bisiklet binen, kano ve yelkenli ile gezintiye çıkan, yüzen, satranç oynayan Keller’ın hem normal daktilo ile hem de körler alfabesi ile yazdığı hayat hikâyesi de tıpkı kişiliği gibi efsaneleşmiştir. İlk kez 1903’te yayımlanan Hayat Hikâyem tam 50 dile çevrilerek bir klasik hâlini almıştır. Hayat Hikâyem, “HER MÜCADELEYİ bir ZAFERE dönüştürebilseydiniz neler olurdu?” diye sorarak hayat hikâyesini anlatmaya başlayan Hellen Keller’ın azim, sabır ve özveri dolu öyküsü.
“Başka insanlardan farklı olduğumu ne zaman anladım, hatırlamıyorum. Fakat öğretmenimin gelmesinden önce biliyordum bunu. Annem ya da arkadaşlarım bir şey istediklerinde benim gibi işaretler kullanmıyorlar, ağızlarıyla konuşuyorlardı. Kimi zaman sohbet eden iki kişinin arasına oturur, dudaklarına dokunurdum. Anlayamazdım ve canım sıkılırdı. Ağzımı, amaçsızca onlar gibi oynatırdım. Kimi zaman bu beni öyle sinirlendirirdi ki, yorgun düşene kadar bağırır, her yeri tekmelerdim.”

5. I am Malala, Malala Yousafzai

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

6. Orlando, Virginia Woolf 

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

Virginia Woolf’un, yakın arkadaşı, karizmatik, biseksüel yazar Vita Sackville-West için yazdığı Orlando, eğlenceli, fantastik bir ‘sahte biyografi’. Canı istediğinde bukalemun gibi biçim, daha doğrusu cinsiyet ve kimlik değiştiren tarihi bir karakterdir Orlando. Erkek olarak başladığı hayatını kadın olarak sürdürür, on altıncı yüzyılda soylu bir aileye doğar, birkaç yüzyılı hızla yaşar, bir gecede cinsiyet değiştirir, yirminci yüzyılın ilk yarısına bir kadın yazar kimliğiyle ulaşır. Delikanlılığında Kraliçe’nin sevgilisi olur, İngiltere Kralı tarafından İstanbul’a büyükelçi olarak gönderilir; Çingenelerin arasında da yaşar, saraylarda da; edebiyat sevdalısı, melankolik bir şairdir; çeşitli kimliklerde çıkar karşımıza Orlando ve değişken ruh halleriyle, yaptıklarıyla hep şaşırtır. Viktorya Dönemi değerlerini eleştiren ve cinsiyet, özgüven, hakikat, kimlik, kişinin toplumdaki yeri, edebiyat gibi konulara şiirsel bir üslupla dokunan Woolf’un kendi deyişiyle Orlando, yazarlık yaşamında tasasız bir tatil; kafaları karıştırıyor, ne yana döneceği belli olmuyor ve bu yüzden de keyifli.

7. Elizabeth is Missing (Hatırlanmayan), Emma Healey  

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

İpuçlarını hatırlayamadığınız bir gizemi nasıl çözersiniz? Maud’un cebindeki notta, kendi elyazısıyla şöyle bir cümle var: “Elizabeth kayboldu.” Maud’un son günlerde hafızası çok iyi değil. Evde zaten bir dolap dolusu varken şeftali dilimleri alıyor, yaptığı fincanlarca çayı içmeyi unutuyor ve bir şeyleri unutmamak için kendine notlar yazıp duruyor. Ancak Maud arkadaşı Elizabeth’in başına nelerin geldiğini bulmak konusunda kararlı. Bir de yıllar önce savaştan hemen sonra kaybolan kardeşi Sukey’nin gizemi var tabii. Harika bir ana karakteri olan, sayfalarını hızla çevireceğiniz bir gizem romanı. Maud sizi güldürecek, ağlatacak ve kesinlikle hafızanıza kazınacak. “Bu kitap sizi tedirgin edecek ve sarsacak: Yetmiş yıllık bir suç, bu suçu soruşturmaya çalışan ve söylediklerine güvenilemeyecek bir anlatıcı… Ve hikâyenin duygusal çekirdeğinde insan aklının ne kadar parçalanabileceği gizemi yatıyor.”    Emma Donoghue 

8. The Bell Jar (Sırça Fanus), Sylvia Plath 

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

Sırça Fanus, 20. yüzyıl edebiyatının efsane yazarlarından Sylvia Plath’ in tek romanı. İlk kez 1963’te yayımlanan kitap, Plath’in kendi gençlik bunalımlarından yola çıkan, büyük ölçüde özyaşamöyküsel bir yapıt. Amerikalı aydınlar üzerinde acımasız bir baskı kuran McCarthy döneminde, üniversite öğrencisi genç bir kızın zihinsel rahatsızlığını, intihar girişimini ve yeniden yaşama dönme uğraşını anlatır Sırça Fanus. Ne var ki, Plath’in şaşırtıcı akıcılıktaki üslubu, ayrıntılara inen keskin gözlemciliği ve kurgulama ustalığı, Sırça Fanus’u iç karartıcı bir bunalım romanı olmaktan çıkarır, insan ruhunun derinliklerinde cesaretle gezinen eleştirel bir yapıta dönüştürür. Şiirleri ve öykülerinde de yabancılaşma, ölüm ve kendini yok etme temalarını işlemiş olan Plath, bu romanın yayımlanmasından bir ay sonra, otuz bir yaşında, yaşamına kendi eliyle son vermiştir.

9. If This Is A Man (Bunlar da mı İnsan), Primo Levi 

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap

1919'da Torino'da doğan Primo Levi, bu kentin küçük Yahudi topluluğu içinde büyüdü. Torino Üniversitesinde kimya eğitimi gördü. İkinci Dünya Savaşı sırasında Kuzey İtalya'da faşizme karşı direnişe geçen arkadaşlarına katıldı, sonra tutuklanarak Auschwitz Toplama Kampına gönderildi. Onca eziyete karşın hayatta kalabildi. Savaş bitince yine Torino'ya döndü. Can Yayınları arasında yayınladığımız Boğulanlar, Kurtulanlar adlı kitabını yazıp bitirdikten birkaç ay sonra 11 Nisan 1987'de intihar ederek yaşamına son verdi. Bunlar da mı İnsan (1947), onun en tanınmış kitaplarından biri. Bu kitapta Primo Levi, Nazi toplama kamplarında yaşadıklarını, gördüklerini, olağanüstü bir nesnellikle anlatıyor.

10. Ain’t I a Woman, Bell Hooks

Dünyayı Daha İyi Anlamanızı Sağlayacak 10 kitap





0 yorum:

Yorum Gönder

 
UA-57355180-1